हरिमोहन झा (1908–1984) मैथिली साहित्यक अद्वितीय व्यंग्यकार छथि जिनकर "खट्टर काका" मिथिलाक सामाजिक जीवनपर सबसँ तीक्ष्ण आ मनोरंजक टिप्पणी थिक। हुनकर व्यंग्यमे हास्यक संग गंभीर सामाजिक चिंतन सेहो भेटैत अछि।
प्रारंभिक जीवन आ शिक्षा#
हरिमोहन झाक जन्म दरभंगा जिलाक कुशेश्वरस्थान क्षेत्रमे भेल। ओ संस्कृत आ अंग्रेजी दुनू भाषामे उच्च शिक्षा प्राप्त केलनि, जे हुनकर लेखनमे पूर्व आ पश्चिमक ज्ञानक अद्भुत संगम दैत अछि। ओ बिहार सरकारमे प्रशासनिक सेवामे सेहो रहलाह।
"खट्टर काका"व्यंग्यक कालजयी रचना#
"खट्टर काका" हरिमोहन झाक सबसँ प्रसिद्ध रचना थिक, जतय ओ एकटा काल्पनिक पात्र खट्टर काकाक माध्यमसँ मिथिलाक सामाजिक रीति-रिवाज, अंधविश्वास आ पाखंडपर तीखा व्यंग्य करैत छथि। ई पात्र इएह गंभीर सामाजिक मुद्दापर सेहो हल्का-फुल्का ढंगसँ बात करैत छथि, जकरासँ पाठक हँसैत-हँसैत गंभीर बात सिखैत छथि।
व्यंग्यक शैली आ विषय#
हरिमोहन झाक व्यंग्यमे दहेज-प्रथा, जातिभेद, अंधविश्वास आ आधुनिकता-परंपराक द्वंद्व जेकाँ विषयपर गहींर टिप्पणी भेटैत अछि। हुनकर भाषा सरल मुदा प्रभावशाली छल, जे आम पाठककें सेहो सहजतासँ जोड़ैत छल। ई शैली मैथिली व्यंग्य-साहित्यक एकटा नव मानक स्थापित केलक।
अन्य रचना#
हरिमोहन झा "प्रणम्य देवता" आ "रंगशाला" जेकाँ अन्य रचना सेहो लिखलनि, जतय ओ सामाजिक आ राजनैतिक विषयपर अपन दृष्टिकोण प्रस्तुत केलनि। हुनकर संपूर्ण लेखन मिथिलाक बदलैत समाजक एकटा जीवंत दस्तावेज थिक।
साहित्यिक प्रभाव#
हरिमोहन झा मैथिली व्यंग्य-साहित्यक जनक मानल जाइत छथि। हुनकर शैलीक प्रभाव आजुक मैथिली लेखकपर सेहो देखल जा सकैत अछि। "खट्टर काका" आइयो मैथिली साहित्यक विद्यार्थी आ पाठकक बीच समान रूपसँ लोकप्रिय अछि।
निष्कर्ष#
हरिमोहन झा मैथिली साहित्यक जीवित सांस्कृतिक धरोहरकें समृद्ध करैत छथि — हुनकर हास्य आ व्यंग्य आजुओ मिथिलाक समाजपर एकटा दर्पण जकाँ अछि।
"खट्टर काकाक हास्यमे मिथिलाक सामाजिक सत्यक झलक भेटैत अछि।"
How did this make you feel?
Read next
Same artist
Rajkamal Chaudhary — Maithili Aadhunikataaak Vidrohi Aawaj
19 min read





After the story
Comments (0)
Sign in to share your thoughts on this article.