नागार्जुन — मिथिलाक जनकवि
साहित्य· 19 min

NagarjunaThe People's Poet of Mithila

नागार्जुन — मिथिला के जनकवि

मुस्कान कुमारी·11 Jun 2026

Nagarjuna is the people's poet of Mithila who wrote in both Hindi and Maithili, making the pain of ordinary people the centre of his poetry.

Table of Contents

नागार्जुन मिथिलाक जनकवि छथि जे हिंदी आ मैथिली दुनू भाषामे लिखलनि, आम जनताक दुखकें अपन कविताक केंद्र बनओलनि। हुनकर कविता सामाजिक यथार्थ आ जनसाधारणक जीवनसँ गहींर रूपसँ जुड़ल अछि।

प्रारंभिक जीवन#

नागार्जुनक जन्म दरभंगा जिलाक तरौनी गाममे भेल। हुनकर वास्तविक नाम वैद्यनाथ मिश्र छल। ओ संस्कृत आ पालि भाषाक गहन अध्ययन केलनि, आ बौद्ध धर्मसँ प्रभावित भऽ क' "नागार्जुन" नाम अपनेलनि, जे प्राचीन बौद्ध दार्शनिकक नामपर आधारित छल।

जनकवि कहाबाक कारण#

नागार्जुनक कविता किसान, मजदूर आ आम जनताक संघर्ष, गरीबी आ शोषणपर केंद्रित छल। ओ अपन कवितामे सीधा-सरल भाषाक प्रयोग करैत छलाह, जकरासँ ओ जनसाधारण धरि सहजतासँ पहुँचैत छल। एहि कारण ओ "जनकवि" कहाओल।

मैथिली रचना#

नागार्जुन मैथिलीमे "पत्रहीन नग्न गाछ" जेकाँ महत्वपूर्ण रचना लिखलनि, जकरामे ओ मिथिलाक सामाजिक विषमता आ मानवीय संवेदनाकें व्यक्त केलनि। हुनकर मैथिली कविता मैथिली साहित्यक आधुनिकतावादी धाराक एकटा महत्वपूर्ण अध्याय थिक।

राजनैतिक सक्रियता#

नागार्जुन सामाजिक आ राजनैतिक आंदोलनमे सेहो सक्रिय छलाह। ओ किसान आंदोलन आ भूमि सुधार आंदोलनमे भाग लेलनि, जकर कारण हुनका कैकबेर जेल सेहो जाय पड़लनि। हुनकर कविता आ जीवन दुनूमे विद्रोह आ न्यायक भावना स्पष्ट रूपसँ देखल जा सकैत अछि।

साहित्यिक विरासत#

नागार्जुनकें हिंदी आ मैथिली दुनू साहित्यमे उच्च सम्मान भेटल अछि। हुनकर रचनापर अनेक शोध-कार्य भेल अछि, आ हुनका आधुनिक भारतीय कविताक एकटा महत्वपूर्ण स्तंभ मानल जाइत अछि।

निष्कर्ष#

नागार्जुन मिथिलाक जीवित सांस्कृतिक धरोहरकें समृद्ध करैत छथि — हुनकर कविता आम जनताक आवाजकें साहित्यमे अमर बनओलक।

"नागार्जुनक कवितामे मिथिलाक आम जनताक दुख-सुख दुनू बजैत अछि।"

Share

How did this make you feel?

V

Read next

Same topic

Vidyapati — Mithilak Maithil Kokil

14 min read

✍️ Suggest an edit

© 2026 MithilaDwaar. All Rights Reserved.

This article is original content created by MithilaDwaar. Unauthorized copying, reproduction, or republication of any content, images, or translations without written permission is prohibited.

Originally published on MithilaDwaar · 11 June 2026 · Muskan Kumari

See our Terms of Use and Privacy Policy.

Cite: Nagarjuna — The People's Poet of Mithila — MithilaDwaar (https://www.mithiladwaar.com/blog/nagarjuna-poet-mithila-progressive)

Request permission to republish

Mithila Digest

हर सप्ताह मिथिला — एक शब्द, एक त्योहार, एक लेख

One Maithili word · one festival fact · one article · one product — every week.

See this week's preview →
म

मुस्कान कुमारी

Muskan Kumari

MithilaDwaar Editorial Team

More articles →

Learn Maithili from this article

ई लेख सँ जुड़ल मैथिली पाठ आ पाठ्यक्रम

✨

Explore MithilaDwaar

मिथिलाद्वार केर खजाना

After the story

Comments (0)

Sign in to share your thoughts on this article.