कोजगरा — शरद पूर्णिमाक लक्ष्मी-उत्सव
संस्कृति· 13 min

KojagraThe Lakshmi Festival of Sharad Purnima

कोजगरा — शरद पूर्णिमा का लक्ष्मी-उत्सव

खुशी मिश्रा·20 Jun 2026

Kojagra is the Lakshmi worship and feast held on Sharad Purnima for the newlyweds — a prayer for prosperity and good fortune.

Griha Pravesh

Vivah

31/31

Series end

Table of Contents

ख

कोजगरा मिथिलाक ओ विशेष उत्सव थिक जे शरद पूर्णिमापर नव विवाहित दम्पति, विशेषतः नव जमायक लेल मनाओल जाइत अछि।

तैयारी आ संदर्भ#

कन्या-पक्ष नव जमायक लेल मखान, पान, मिठाई आ उपहारक भव्य तैयारी करैत अछि। घरकें दीप आ रंगोलीसँ सजाओल जाइत छैक। चान्दनी रातिमे लक्ष्मी पूजाक आयोजन होइत अछि।

विधि#

शरद पूर्णिमाक उज्ज्वल चन्द्रमाक नीचाँ लक्ष्मीक पूजा होइत अछि। नव जमायकें विशेष आसनपर बैसाए सम्मान देल जाइत अछि — हुनका मखान, बताशा, पान आ उपहार भेँट कएल जाइत छैक। रातिमे परिवार आ सम्बन्धी एकत्र होइत भोज आ हँसी-ठट्ठाक आनंद लैत छथि। मान्यता थिक जे एहि रातिमे लक्ष्मी "को जागर्ति?" (के जागि रहल अछि?) पुछैत भ्रमण करैत छथि।

आध्यात्मिक आ सांस्कृतिक महत्व#

कोजगरा समृद्धि, सौभाग्य आ नव संबंधक मंगल-कामनाक प्रतीक थिक। ई सिखबैत अछि जे जमाय आ नव दम्पतिकें परिवारमे विशेष स्नेह आ सम्मान देबाक चाही।

मिथिलामे प्रचलन#

कोजगरा मिथिलाक ग्रामीण आ शहरी दुनू वातावरणमे अलग-अलग रूपमे देखल जा सकैत अछि। दरभंगा, मधुबनी, सीतामढ़ी, सहरसा — प्रत्येक जिलामे स्थानीय रीति-रिवाजक संगम होइत अछि।

लोकजीवनसँ जुड़ाव#

मिथिलाक लोकगीत, लोककथा, आ दैनिक जीवनमे कोजगराक गहरा प्रभाव देखल जा सकैत अछि। बुजुर्ग कहानी सुनाबैत छथि, महिला गीत गाबैत छथि, आ बच्चा संस्कार सिखैत अछि — ई मौखिक परंपरा संस्कृतिक निरंतरताक मुख्य साधन अछि।

आधुनिक संदर्भ#

आज कोजगराक विषयपर पुस्तक, लेख, डॉक्यूमेंट्री, आ digital content निर्माण हो रहल अछि। MithilaDwaar जेकाँ पहल — मैथिली, हिंदी, आ अंग्रेजीमे ज्ञान पहुँचाबैत अछि।

संरक्षणक दायित्व#

नव पीढ़ीक लेल कोजगराक ज्ञान संरक्षित करब — हम सभक साझा जिम्मेदारी अछि। स्कूल, परिवार, सांस्कृतिक संस्था — तीनू मिलि परंपरा जीवित राखि सकैत अछि।

विरासत आ भविष्य#

कोजगरा मिथिलाक सांस्कृतिक पहचानक अभिन्न अंग अछि। दरभंगा, मधुबनी, सीतामढ़ी, सहरसा आ जनकपुर — सभ क्षेत्रमे ई परंपरा अलग-अलग रूपमे जीवित अछि। ग्रामीण मेला, पारिवारिक संस्कार, आ सामूहिक उत्सव — एहि सभ स्थलपर एकर जीवंत रूप देखल जा सकैत अछि। मिथिलाक युवा पीढ़ी, डिजिटल माध्यम, आ सांस्कृतिक संस्थासभ मिलि एकर संरक्षणक नव रास्ता खोलि रहल अछि। विदेशमे बसल मैथिल समुदाय सेहो अपन माटि, भाषा, आ रीति-रिवाजसँ जुड़ल रहैत अछि।

निष्कर्ष#

कोजगरा मिथिलाक ओ जीवंत परंपरा थिक जे चान्दनी रातिमे लक्ष्मीक आशीर्वाद आ पारिवारिक स्नेहसँ नव दाम्पत्यकें सिंचित करैत अछि।

Share

How did this make you feel?

M

Read next

Next in series

Mithilak Vivah Sanskar — Ek Samagra Sanskritik Yatra

52 min read

✍️ Suggest an edit

© 2026 MithilaDwaar. All Rights Reserved.

This article is original content created by MithilaDwaar. Unauthorized copying, reproduction, or republication of any content, images, or translations without written permission is prohibited.

Originally published on MithilaDwaar · 20 June 2026 · Khushi Mishra

See our Terms of Use and Privacy Policy.

Cite: Kojagra — The Lakshmi Festival of Sharad Purnima — MithilaDwaar (https://www.mithiladwaar.com/blog/mithila-vivah-kojagra)

Request permission to republish

Mithila Digest

हर सप्ताह मिथिला — एक शब्द, एक त्योहार, एक लेख

One Maithili word · one festival fact · one article · one product — every week.

See this week's preview →
ख

खुशी मिश्रा

Khushi Mishra

MithilaDwaar Editorial Team

More articles →

Learn Maithili from this article

ई लेख सँ जुड़ल मैथिली पाठ आ पाठ्यक्रम

✨

You might also like

अहाँ के ई पसिन्न आओत

After the story

Comments (0)

Sign in to share your thoughts on this article.