अक्षय तृतीया — परशुराम जयंती आ शुभारंभक पर्व
त्योहार· 19 min

Akshaya TritiyaParashuram Jayanti and the Festival of New Beginnings

अक्षय तृतीया — परशुराम जयंती और शुभारम्भ का पर्व

महेश सिंह·11 Jun 2026

Akshaya Tritiya is celebrated in Mithila as Parashuram Jayanti and the festival of auspicious beginnings.

Table of Contents

म
महेश सिंह
Mahesh Singh·19 min read·11 Jun 2026

अक्षय तृतीया वैशाख माहक शुक्ल पक्षक तृतीया तिथिकें मनाओल जाइत अछि। "अक्षय" शब्दक अर्थ थिक — जे कहियो क्षय नहि होइत, यानी जे सदिखन बढ़ैत रहैत अछि। मिथिलामे एहि दिनकें भगवान परशुरामक जन्मोत्सव आ हर प्रकारक शुभारंभक लेल सर्वाधिक शुभ तिथि मानल जाइत अछि।

परशुराम जयंती#

परशुराम भगवान विष्णुक छठम अवतार मानल जाइत छथि। कहल जाइत अछि जे ओ चिरंजीवी छथि — यानी आइयो कतहु जीवित छथि। मिथिलाक अनेक मंदिरमे एहि दिन विशेष पूजा-अर्चना होइत अछि आ परशुरामक कथा सुनाओल जाइत अछि। ई कथा शक्ति आ धर्मक संतुलनकें दर्शाबैत अछि — परशुराम अन्यायक विरुद्ध शस्त्र उठेलनि, मुदा हुनकर मूल स्वभाव तपस्वीक छल।

शुभारंभक परंपरा#

मिथिलामे मान्यता अछि जे अक्षय तृतीयाक दिन कोनो शुभ कार्य आरंभ करलासँ ओ कार्य अक्षय फल दैत अछि। एहि दिन बिना पंचांग देखने विवाह, गृहप्रवेश, नव व्यापार, भूमिपूजन जेकाँ शुभ कार्य कएल जा सकैत अछि, कियाकि ई तिथि स्वयं अबूझ (सर्वदा शुभ) मानल जाइत अछि। एहि कारण गामक बहुत रास सामूहिक विवाह आ नव गृहारंभ एही दिन होइत अछि।

दान आ पुण्यक महत्व#

अक्षय तृतीयाक दिन दान करबाक विशेष महत्व अछि। जल, अन्न, वस्त्र, स्वर्णक दानकें एहि दिन अक्षय पुण्य दैवला मानल जाइत अछि। मिथिलाक गाम-गाममे एहि दिन गरीब आ जरूरतमंदकें भोजन कराओल जाइत अछि, आ मंदिरमे जलक कलश दान कएल जाइत अछि — ग्रीष्म ऋतुक आरंभमे जलदानक विशेष महत्व अछि।

कृषि आ ग्रामीण जीवनसँ जुड़ाव#

अक्षय तृतीया कृषि-चक्रक दृष्टिएँ सेहो महत्वपूर्ण अछि। ई रबी फसलक कटनीक बाद आ खरीफक बीजारोपणसँ पहिनुक तिथि थिक। किसान एहि दिन नव बीज पूजा क' खेतीक शुभारंभ करैत छथि। मिथिलाक ग्रामीण क्षेत्रमे एहि दिनकें कृषि-वर्षक एकटा प्रकारक "नव वर्ष" जेकाँ सेहो देखल जाइत अछि।

साहित्य आ लोकपरंपरामे उल्लेख#

मान्यता अछि जे महर्षि वेदव्यास एही दिन गणेशजीकें महाभारत कथा लिखाबय आरंभ केलनि छलाह। मिथिलाक पंचांग-परंपरामे अक्षय तृतीयाक विशेष उल्लेख भेटैत अछि, आ पुरान पोथीमे एकर वर्णन शुभ मुहूर्तक "राजा" जेकाँ कएल गेल अछि।

निष्कर्ष#

अक्षय तृतीया मिथिलाक जीवित सांस्कृतिक धरोहरकें समृद्ध करैत अछि — ई पर्व शक्ति आ तपस्याक संतुलन, दानक महत्व, आ नव आरंभक शुभताकें एक साथ जोड़ैत अछि।

"अक्षय तृतीयाक शुभ घड़ी, हर आरंभकें अक्षय बनाबय।"

Share

How did this make you feel?

C

Read next

Same festival

Chhath Puja — Surya, Nadi A Asthak Mahaparva

16 min read

✍️ Suggest an edit

© 2026 MithilaDwaar. All Rights Reserved.

This article is original content created by MithilaDwaar. Unauthorized copying, reproduction, or republication of any content, images, or translations without written permission is prohibited.

Originally published on MithilaDwaar · 11 June 2026 · Mahesh Singh

See our Terms of Use and Privacy Policy.

Cite: Akshaya Tritiya — Parashuram Jayanti and the Festival of New Beginnings — MithilaDwaar (https://www.mithiladwaar.com/blog/akshaya-tritiya-mithila-parashuram)

Request permission to republish

Mithila Digest

हर सप्ताह मिथिला — एक शब्द, एक त्योहार, एक लेख

One Maithili word · one festival fact · one article · one product — every week.

See this week's preview →
म

महेश सिंह

Mahesh Singh

MithilaDwaar Editorial Team

More articles →

Learn Maithili from this article

ई लेख सँ जुड़ल मैथिली पाठ आ पाठ्यक्रम

✨

You might also like

अहाँ के ई पसिन्न आओत

After the story

Comments (0)

Sign in to share your thoughts on this article.